مسجد جامع زنجان | تلفیق بی نظیری از تاریخ، مذهب و هنر

در این مطلب از مسجد جامع زنجان برایتان می گوییم، از جاذبه های گردشگری زنجان و جاهای دیدنی زنجان که معماری آن در بین توریست های داخلی و خارجی شناخته شده هست. در ادوار مختلف این مسجد را با نام مسجد دارا، مسجد سید، مسجد سلطانی و مسجد جمعه نیز می خواندند اما شهرت بیشتر آن با نام "مسجد سید" است که در قلب بافت تاریخی شهر زنجان قرار دارد. همین امر باعث شده است که دسترسی به این مکان که یکی از جاذبه های گردشگری زنجان و جاهای دیدنی زنجان بسیار آسان باشد. این مسجد یکی از مساجد با قدمت بالا و از ارزشمندترین بناهای دیدنی و تاریخی استان مذهبی زنجان است که بر اساس طرح مساجد چهار ایوانی می باشد و چهار ایوان جداگانه در چهار ضلع مسجد به قرینه قرار گرفته اند و همه ساله بازدیدکنددگان و گردشگران زیادی را از سراسر ایران و جهان به خود جذب می کند.

مسجد جامع زنجان

کمی بیشتر درباره این مسجد

این مسجد که یکی از جاذبه های گردشگری زنجان و جاهای دیدنی زنجان هست، از ضلع غربی با بازار قیصریه و از ضلع شرقی با کوچه مسجد سید و از طرف شمال با خیابان امام و سبزه میدان در ارتباط است و در قرن سیزدهم هجری قمری و در سال 1242 در دوره حکومت قاجاریه توسط یکی از فرزندان ذکور فتحعلی شاه قاجار با نام عبدالله میرزا دارا که از مریدان آیت الله سد محمد مجتهد سردانی بود، ساخته شد تا به محلی برای تدریس، برپایی نماز جماعت و ماجعات ردم برای سوالات شرعی و رفع ابهامات مذهبیشان شود. طبق مطالعات انجام گرفته بر روی این بنا هیچ گونه الحاقی و یا گسترشی در دوره های بعدی بر روی این آن صورت نگرفته است و تا به امروز شکل ابتدایی خود را حفظ کرده است.

مسجد

ویژگی های هنری و معماری مسجد

صحن مسجد همانند سایر مساجد در این سبک، مستطیل شکل است و داری طولی برابر 48 متر و عرضی به اندازه 36 متر است. پیشینه ی مسجد به ما این آگاهی را می دهد که در میانه صحن یک واحد حوضی بوده است که دور تا دور آن باغچه هایی پر گل و گیاه پوشانده بوده است و تنها قسمت هایی که مربوط به آستانه شبستان ها و حجرات بوده است از این قاعده مستثنا بوده اند که این زیبایی طبیعی بعده ها به دلایلی که بر همه پوشیده است و خبر از غیر مقولانه بودن آن داشته است تخریب گردید. پس از ورود به صحن با چهار ایوان قرینه هم مواجهه می شویم که در ایوان های شرقی و غربی مسجد مستقلاٌ 16 حجره خودنمایی می کنند. به علاوه 6 حجره نیز در قسمت شمالی مسجد برای اقامت طلاب علوم دینی تعبیه شده است. اما چیزی که منجر به خاص و بی بدیل شدن این بنای تاریخی شده وجود تزییناتی مانند خط بنایی، کاشی کاری و نگاره های گیاهی است که با تبحری والا و کمک گیری از تکنیک کاشی هفت رنگ که مخصوص دوره قاجار است، می باشد. در ضلع جنوبی شبتانی طراحی شده است که به شبستان گنبد دار معروف گشته است و متراژی برابر 90/7 متر طول و 5/8 متر عرض دارد و از سمت شرقی و غربی با شبستان های دو طرف ارتباط برقرار نموده است و به هم دیگر دالان هایی راهرو مانند دارند که این ارتباط را میسر نموده است. بازدید از معماری این مسجد که یکی از جاذبه های گردشگری زنجان و جاهای دیدنی زنجان هست را به هیچ عنوان نباید از دست داد.
مسجد جامع زنجان 1

مسجد جامع زنجان، یکی از دیددنی های شناخته شده شهر

گنبد مسجد جامع زنجان که زینت و زیبایی آن را بیشتر می کند از معدود گنبدهایی است که بدون گوشواره و ترمپه بر روی ایوان های چهارگانه نشسته است و جرزهای سنگینی به ضخامت 30/20 متر دارد و از نوع دو جداره بوده و پوشش آن از کاشی های فیروزه ای رنگ است و سوره مبارکه الدهر با خط ثلث بر روی این گنبد نقش بسته است و اهمیت و اعتبار این مسجد را از نظر سیاسی و مذهبی بیشتر کرده است. همچنین در نوک بنای گنبد علامتی از برنز به شکل گوی جلوه گری می کند. علاوه بر خاص بودن مسجد از نظر معماری ایوان ها طاق نما هایی است که داخل این طاق نما ها با کلمات الله، محمد (ص)، علی (ع) به خط کوفی معقل به رنگ مشکی و با زمینه نارنجی مزین شده است و در ضمن این موارد نمی توان از وجود نقش سمبلیک درخت زندگی که در دو طرف ایوان واقع شده است، چشم پوشی کرد. چندین دهه است که تولیت مسجد جامع زنجان بر عهده خاندان حسینی زنجانی است و مسائل مربوط به مسجد را حل و فصل می کنند و بانیان برگزاری مراسم های عمومی شهر زنجان به خصوص عزاداری های سرور و سالار شهیدان بوده اند.
مسجد جامع زنجان 2

داستان این روزهای مسجد تاریخی زنجان

با توجه به این که در گذر زمان عمارات تاریخی دچار فرسودگی و تخریب می شوند باید مقوله مرمت و بازسازی این اماکن برای حفظ و رساندن به نسل های بعدی به شدت مورد توجه قرار گیرد. در سال های اخیر سر درب شمالی مسجد جامع مرود بازسازی و مرمت قرار گرفته است اما روند کلی مرمت این مسجد بسیار کند پیش می رود و با بی توجهی مسئولین پروژه بازسازی چندین سال است که به سرانجام نرسیده است. مسجد جامع زنجان این میراث تاریخی و فرهنگی و مذهبی کشور ما با شماره 1056 در فهرست آثار ملی کشور قرار دارد و با همه بی مهری هایی که از طرف مسئولین ذی ربط به آن می شود چون نگینی در قلب شهر زنجان می درخشد.

برچسب ها
شما هم رای بدهید

درباره نویسنده

بلاگ های مرتبط

بازدید از مردان نمکی زنجان در عمارت ذوالفقاری زنجان

هانیه گل محمدی ، پنج شنبه 12 بهمن 1396

عمارت ذوالفقاری زنجان، در مرکز بافت قدیمی شهر و در محله ای موسوم به محله "دالان آلتی" در ضلع شمالی سبزه میدان که به روایتی توسط سردار اسعدالدوله.

نظرت چیه
1 دیدگاه و 0 رای ثبت شده است .
مرتب سازی :