راهنمای جامع و تخصصی اخذ ویزای چین برای اتباع ایرانی در سال 2026

مقدمه

تعاملات کنسولی و دیپلماتیک میان جمهوری اسلامی ایران و جمهوری خلق چین در سال 2026، تحت تاثیر مستقیم برنامه های راهبردی بلندمدت و توسعه زیرساخت های دیجیتال، وارد مرحله ای از شفافیت اجرایی و تسهیلات بی سابقه شده است. این گزارش با تحلیل دقیق داده های استخراج شده از نهادهای حاکمیتی چین و بخش کنسولی سفارت چین در تهران، به بررسی جامع مسیرهای ورود، دسته بندی های نوین روادید و تحولات ساختاری در نظام مهاجرتی چین می پردازد. در سال 2026، چین با رویکردی بازتر به استقبال نخبگان، بازرگانان و گردشگران ایرانی رفته است، هرچند که رعایت استانداردهای بیومتریک و الزامات سامانه های آنلاین همچنان به عنوان رکن اصلی پذیرش درخواست ها باقی ماند.

سیاست های کلان روادید در سال 2026

سیاست های مهاجرتی چین در سال 2026 بازتابی از استراتژی "درب های باز" و تقویت همکاری های ذیل طرح "یک کمربند، یک جاده" است. دولت چین با هدف بازسازی زنجیره های تامین و جذب استعدادهای جهانی، تسهیلات ویژه ای را تا پایان دسامبر 2026 برای اتباع کشورهای استراتژیک از جمله ایران تمدید کرد. این تسهیلات شامل کاهش هزینه های روادید و معافیت های گسترده از انگشت نگاری برای سفرهای کوتاه مدت هست که نشان دهنده اعتماد متقابل دیپلماتیک و تمایل به افزایش تبادلات انسانی است.

در این میان، ظهور سامانه های هوشمند مانند "کارت ورود دیجیتال" و یکپارچه سازی پایگاه های داده کنسولی، فرآیند صدور روادید را از یک مدل سنتی مبتنی بر کاغذ به یک اکوسیستم دیجیتال تبدیل کرده است. برای اتباع ایرانی، این تحول به معنای نیاز به دقت بالاتر در ثبت اطلاعات آنلاین و همسویی کامل با استانداردهای ابلاغی سفارت چین در تهران هست. هرگونه تحلیل در خصوص روادید سال 2026 باید با در نظر گرفتن این بستر دیجیتال و رقابت جهانی برای جذب سرمایه و تخصص انجام پذیرد.

طبقه بندی جامع و تخصصی انواع روادید چین

نظام روادید چین در سال 2026 براساس حروف الفبای انگلیسی طبقه بندی شده که هر کد نشان دهنده هدف خاصی از سفر و الزامات قانونی متفاوتی است. اتباع ایرانی باید پیش از اقدام، با جزئیات هر دسته آشنا شوند تا از ریجکتی های ناشی از انتخاب اشتباه کد روادید جلوگیری کنند. انواع اصلی روادید به شرح زیر است:

• روادید نوع L (گردشگری): این ویزا مخصوص گردشگری انفرادی یا گروهی و بازدید از جاذبه ها است. مدت اقامت معمول آن 30 روز بوده و صدور آن مستلزم ارائه دعوت نامه یا رزرو کامل مدارک سفر است.
• روادید نوع M (تجاری): برای فعالیت های تجاری، نمایشگاهی و بازرگانی در نظر گرفته شده است. برای واجدین شرایط، امکان صدور ویزای 5 ساله با اجازه اقامت 180 روز در هر ورود فراهم شد.
• روادید نوع Z (کار): ویژه افرادی است که با مجوز رسمی دولت چین استخدام شده اند. این ویزا نیاز به ارائه "Notification Letter" داشته و پس از ورود باید به اجازه اقامت 30 روزه تبدیل شود.
• روادید نوع K (نخبگان STEM): این دسته نوین مخصوص نخبگان جوان در حوزه های علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات است که بدون نیاز به دعوت نامه صادر می شود و مسیری ویژه برای جذب استعدادهاست.
• روادید نوع X1 و X2 (تحصیلی): نوع X1 برای تحصیلات بلندمدت (بیش از 180 روز) و X2 برای دوره های کوتاه مدت صادر می شود. دارندگان X1 ملزم به دریافت اجازه اقامت هستند.
• روادید نوع F (تبادلات غیرتجاری): مخصوص بازدیدهای علمی، پژوهشی و تبادلات فرهنگی است که نیاز به دعوت نامه از نهادهای ذی صلاح دارد.
• روادید نوع Q1 و Q2 (خانوادگی): جهت الحاق به خانواده اتباع چینی یا دارندگان اقامت دائم صادر می شود؛ Q1 برای اقامت بلندمدت و Q2 برای بازدیدهای کوتاه است.
• روادید نوع S1 و S2 (بازدید خانواده غیرچینی): برای بازدید از اعضای خانواده غیرچینی مقیم چین است. S1 برای اقامت بالای 180 روز و S2 برای مدت کوتاه تر استفاده می شود.
• روادید نوع R (استعدادهای برتر): مخصوص استعدادهای سطح بالای بین المللی (سطح A) است که تسهیلات ویژه و اعتبار طولانی مدت به آنها اعطا می شود.
• روادید نوع G (ترانزیت): جهت عبور از خاک چین به مقصد کشوری ثالث صادر می شود و مستلزم ارائه بلیط تایید شده و روادید کشور مقصد است.

روادید گردشگری (L): ضوابط و استانداردهای 2026

روادید نوع L در سال 2026 برای ایرانیان براساس دو الگوی "دعوت نامه محور" یا "برنامه سفر محور" صادر می شود. در الگوی نخست، فرد یا آژانسی در چین باید مسئولیت صحت سفر مسافر را بر عهده بگیرد. در الگوی دوم، مسافر باید با ارائه بلیط رفت و برگشت قطعی، واچر هتل تایید شده و تمکن مالی معادل 100 دلار برای هر روز اقامت، استقلال مالی و نظم سفر خود را اثبات کند. تحلیل ها نشان می دهد که سفارت چین در سال 2026 بر روی تطابق دقیق محل اقامت ذکر شده در فرم با واچر هتل حساسیت بالایی دارد.

روادید تجاری (M) و تحول در دسترسی های بلندمدت

یکی از برجسته ترین تغییرات سال 2026، عملیاتی شدن کامل روادید تجاری 5 ساله با قابلیت ورود مکرر برای بازرگانان ایرانی است که در استان های کلیدی مانند شانگهای، جیانگ سو و لیائونینگ فعالیت دارند. این روادید که اجازه اقامت تا 180 روز در هر ورود را می دهد، نیازمند یک "دعوت نامه ویژه" از دفاتر امور خارجه شهری (FAO) در چین است. این رویکرد نشان دهنده استراتژی چین برای تثبیت حضور شرکای تجاری بلندمدت در بازارهای داخلی خود هست.

روادید نخبگان STEM (نوع K): ابزار رقابت ژئوپلیتیک

چین از اکتبر 2025 با معرفی روادید K، مستقیما وارد رقابت جذب استعدادهای حوزه علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات شده است. برای اتباع ایرانی 18 تا 45 سال که فارغ التحصیل دانشگاه های برتر هستند، این روادید به معنای حذف سد "دعوت نامه کارفرما" است. متقاضی می تواند صرفا براساس سوابق تحصیلی و پژوهشی خود وارد چین شده و سپس در محیط نوآوری این کشور به دنبال فرصت های شغلی یا کارآفرینی باشد. این رویکرد چین، واکنشی به محدودیت های روادید در برخی کشورهای غربی تلقی شده و فرصتی بی نظیر را برای متخصصان تکنولوژی ایرانی فراهم آورده است.

فرآیند اداری و عملیاتی در بخش کنسولی تهران

در سال 2026، تمامی درخواست های روادید (به جز موارد دیپلماتیک و خاص) باید از مسیر سامانه آنلاین و نوبت دهی عبور کنند. سفارت چین در تهران واقع در منطقه اقدسیه، پلاک 73، به عنوان تنها مرجع رسمی تایید نهایی روادید در ایران فعالیت می نماید.

گام های اجرایی در سامانه های COVA و AVAS

فرآیند درخواست روادید در سال 2026 شامل پنج مرحله کلیدی است. در مرحله نخست، متقاضی باید در سامانه COVA ثبت نام کرده و اطلاعات خود را به همراه عکسی با استانداردهای مشخص (پس زمینه سفید و بدون عینک) بارگذاری کند. پس از نهایی کردن فرم، در گام دوم یک شناسه اختصاصی دریافت می شود که برای مراحل بعدی حیاتی است. در گام سوم، متقاضی با استفاده از این شناسه در سامانه AVAS نوبت ملاقات حضوری خود را رزرو می کند؛ لازم به ذکر است که نوبت دهی رایگان بوده و حضور 20 دقیقه پیش از موعد الزامی هست. پس از تایید اولیه آنلاین در گام چهارم، وضعیت پرونده به "Passport to be submitted" تغییر می یابد و در نهایت، در گام پنجم متقاضی باید با همراه داشتن اصل پاسپورت، فرم امضا شده و رسید نوبت به صورت حضوری مراجعه نماید.

نقش آژانس های مجاز و هشدارهای امنیتی

سفارت چین لیستی متشکل از 66 آژانس مسافرتی را به عنوان نهادهای واجد شرایط برای تسلیم مدارک معرفی کرده است. با این حال، تحلیل دقیق اطلاعیه های سفارت نشان می دهد که این آژانس ها صرفا نقش لجستیکی دارند و هیچ گونه تضمینی را برای صدور روادید نمی توانند ارائه دهند. به اتباع ایرانی توصیه می شود از پرداخت مبالغ غیرمتعارف برای "وقت فوری" به واسطه های غیررسمی خودداری کنند، زیرا سیستم نوبت دهی آنلاین مستقیما توسط کنسولگری نظارت می شود و هرگونه تقلب منجر به ریجکتی و لیست سیاه خواهد شد.

تسهیلات بیومتریک و مالی در سال 2026

دولت چین با در نظر گرفتن چالش های اقتصادی، مجموعه ای از تسهیلات مالی و اجرایی را تا پایان سال 2026 تمدید کرده است که بار اداری و مالی را بر دوش متقاضیان ایرانی کاهش می دهد.

معافیت از انگشت نگاری برای روادیدهای کوتاه مدت

تا تاریخ 31 دسامبر 2026، تمامی متقاضیان ایرانی که برای روادیدهای یک بار ورود یا دوبار ورود با مدت اقامت کمتر از 180 روز اقدام می کنند، از جمع آوری اثر انگشت معاف هستند. این معافیت شامل دسته های توریستی، تجاری و ترانزیت است. با این حال، متقاضیان روادیدهای بلندمدت (مانند کار و تحصیل X1) همچنان باید برای ثبت داده های بیومتریک خود در سفارت حضور یابند، زیرا این داده ها برای صدور کارت های اقامت هوشمند در چین مورد نیاز هست.

تعرفه های کاهش یافته روادید برای اتباع ایرانی

سیاست کاهش 25 درصدی تعرفه های کنسولی که با هدف تشویق سفارهای بین المللی اتخاذ شده، در سال 2026 نیز برقرار است. هزینه های مصوب برای اتباع ایرانی در سال جاری به این ترتیب هست: روادید یک بار ورود 75 دلار، روادید دوبار ورود 110 دلار، روادید چندبار ورود 6 ماهه 150 دلار و روادید چندبار ورود یک ساله و بالاتر 225 دلار آمریکا هزینه دارد. همچنین، روادید گروهی با مبلغ 60 دلار و روادید هنگ کنگ با مبلغ 50 دلار (شامل 20 دلار هزینه مخابراتی و 30 دلار هزینه ویزا) صادر می شود. زمان پردازش عادی برای تمامی این موارد 4 روز کاری است.

نکته حائز اهمیت در سال 2026، الزام پرداخت هزینه ها صرفا به صورت اسکناس های 100 دلاری جدید (چاپ 2009 به بعد) و به صورت نقدی در محل سفارت است. همچنین، در صورت نیاز به خدمات فوری (Express) یا خیلی فوری (Rush) مبالغی بین 30 تا 40 دلار به هزینه های فوق افزوده می گردد.

الزامات فنی و استانداردهای مستندسازی

دقت در تهیه مدارک در سال 2026 فراتر از یک توصیه اداری و به یک الزام سیستمی تبدیل شده است. سامانه های هوشمند چین در صورت تشخیص مغایرت در ابعاد عکس یا اطلاعات پاسپورت، به طور خودکار فرآیند را متوقف می کنند.

استانداردهای بیومتریک عکس و پاسپورت

پاسپورت متقاضی ایرانی باید حداقل 6 ماه اعتبار از تاریخ ورود داشته و دارای دو صفحه خالی روبروی هم باشد. عکس های ارسالی باید با ابعاد 33 در 48 میلی متر، بدون عینک، بدون کلاه و با پس زمینه کاملا سفید تهیه شوند. در سال 2026، استفاده از عکس های قدیمی که با عکس فعلی پاسپورت (در صورتی که پاسپورت بیش از 6 ماه قبل صادر شده باشد) مطابقت دارد، منجر به رد درخواست در مرحله آپلود COVA خواهد شد.

دعوت نامه و مسئولیت حقوقی میزبان

دعوت نامه در سال 2026 به عنوان یک سند حقوقی تلقی می شود. میزبان (اعم از شرکت یا فرد) طبق قانون مدیریت ورود و خروج چین، مسئول صحت اطلاعات ارائه شده است. دعوت نامه ها باید شامل اطلاعات دقیق مسافر (نام، شماره پاسپورت، تاریخ تولد)، برنامه سفر (تاریخ ورود و خروج، شهرهای مورد بازدید) و اطلاعات تماس میزبان باشند. برای روادیدهای تجاری، دعوت نامه باید بر روی سربرگ رسمی شرکت چینی و با مهر فیزیکی یا امضای دیجیتال تایید شده ارائه گردد.

مناطق ویژه و روادیدهای منطقه ای: هنگ کنگ، ماکائو و هاینان

سیاست "یک کشور، دو سیستم" باعث شده که قوانین ورود به هنگ کنگ و ماکائو با سرزمین اصلی چین متفاوت باشد. اتباع ایرانی برای ورود به هنگ کنگ، صرف نظر از نوع پاسپورت، ملزم به اخذ روادید جداگانه هستند. هزینه این روادید 50 دلار است که شامل 20 دلار هزینه مخابراتی کنسولی و 30 دلار هزینه روادید هست. در مورد ماکائو، اتباع ایرانی می توانند در صورت داشتن دعوت نامه یا مدارک معتبر، برای روادید بدو ورود اقدام کنند، هرچند توصیه می شود برای جلوگیری از مشکلات احتمالی در خطوط هوایی، استعلام های لازم را پیش از سفر انجام دهند.

همچنین، استان هاینان در سال 2026 سیاست ورود 30 روزه بدون روادید را برای اتباع 59 کشور اجرا می کند، اما ایرانیان همچنان باید در چارچوب گروه های توریستی سازمان یافته توسط آژانس های معتبر چینی از این تسهیلات استفاده نمایند.

تحول در سیستم ورود: کارت ورود دیجیتال و بازرسی مرزی

از نوامبر 2025، چین سیستم "کارت ورود دیجیتال" را برای تمامی اتباع خارجی عملیاتی کرده است. مسافران ایرانی می توانند پیش از پرواز یا در زمان حضور در بنادر ورودی، اطلاعات خود را از طریق دستگاه های الکترونیک یا اپلیکیشن های مربوطه ثبت کنند. این اقدام زمان بازرسی های مرزی را به شدت کاهش داده و بخشی از استراتژی چین برای تبدیل شدن به هوشمندترین مرز هوایی جهان در سال 2026 هست. علاوه بر این، سیاست ترانزیت 240 ساعته (10 روزه) بدون روادید در 65 بندر ورودی چین در حال اجراست.

هرچند این سیاست برای اتباع 54 کشور خاص (عمدتا اروپایی و آمریکایی) به صورت انفرادی برقرار است، اتباع ایرانی برای استفاده از تسهیلات ترانزیتی مشابه در شهرهایی مانند پکن و شانگهای، ملزم به رعایت ضوابط روادید G یا استفاده از توقف های کوتاه مدت 24 ساعته در محدوده فرودگاه هستند.

نتیجه گیری و توصیه های راهبردی برای متقاضیان ایرانی

تحلیل فرآیندهای روادید چین در سال 2026 نشان می دهد که علی رغم تسهیلات بی سابقه در دسته های تجاری و نخبگان، بروکراسی دیجیتال چین به شدت بر "صداقت داده ها" استوار است. تمدید معافیت از انگشت نگاری و کاهش هزینه ها تا پایان 2026، فرصتی طلایی را برای بازرگانان و متخصصان ایرانی فراهم آورده تا تعاملات خود را با دومین اقتصاد بزرگ جهان تقویت کنند. موفقیت در اخذ روادید در سال 2026 نیازمند سه رکن اساسی است: نخست، تطبیق دقیق مدارک با استانداردهای بیومتریک؛ دوم، استفاده از دعوت نامه های معتبر و دارای اصالت حقوقی و سوم، اقدام به موقع از طریق سامانه های رسمی و پرهیز از واسطه های غیرمجاز.

با توجه به تمرکز چین بر جذب استعدادهای STEM، به نخبگان تکنولوژی ایران توصیه می شود که از مسیر روادید نوع K به عنوان سریع ترین و منعطف ترین راه ورود استفاده کنند. در نهایت، با توجه به اعتبار تسهیلات فعلی تا پایان دسامبر 2026، برنامه ریزی سفرها در این بازه زمانی می تواند منجر به صرفه جویی در وقت و هزینه های کنسولی گردد.