کاهش قدرت خرید مردم باعث تغییر الگوی سفر خانوار شده است

ایسنا/ براساس آخرین خبر و گزارش های بدست آمده، کاهش قدرت خرید مردم باعث تغییر الگوی سفر خانوار شده است.

براساس گزارش منتشر شده توسط مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در سال 1399، قدرت خرید خانوارها در سال 1398 نسبت به سال 1390 حدود یک سوم کاهش داشته و این کاهش قدرت خرید برای خانوارهای با سطح درآمد پایین از شدت بیشتری برخودار بوده است.

بطور همزمان در این دوره زمانی همزمان با کاهش قدرت خرید خانوارها، نابرابری درآمدی نیز روندی افزایشی را نشان می دهد و این بدان معنی است که کاهش قدرت خرید برای بخش قابل توجهی از خانوارها (خانوارهای کم درآمد) حتی بیش از آن میزانی است که توسط مرکز پژوهش های مجلس ارائه شده است.

یکی از آثار کاهش قدرت خرید خانوار، تغییر در ترکیب سبد خرید است و بخش گردشگری نیز از جمله بخشهایی محسوب می شود که از این تغییر بیشترین تاثیر را می پذیرد. بر همین اساس دکتر جواد براتی، استادیار گروه اقتصاد گردشگری جهاد دانشگاهی خراسان رضوی در یک مطالعه با استفاده از داده های 31 استان در دوره زمانی 1390 تا 1398، تغییر رفتار خانوار را در انجام هزینه های گردشگری مورد بررسی قرار داده است.

بررسی های این مطالعه نشان می دهد که افزایش شاخص قیمت ها، تاثیر منفی و معناداری بر هزینه های گردشگری خانوار میگذارد. بطوریکه افزایش سطح عمومی قیمت ها و شدت گرفتن تورم بگونه ای بر رفتار مصرفی خانوار اثرگذار بوده که خانوارها در مقایسه با سایر هزینه های خانوار مقدار به نسبت کمتری برای گردشگری هزینه کرده اند.

یافته های این مطالعه حاکی از آن است که کاهش در هزینه کرد گردشگری در خانوار به معنی کاهش تعداد سفرها نیست بلکه می تواند ناشی از تغییر در الگوی سفر خانوار باشد. بطوریکه الگوی سفر می تواند بگونه ای تغییر یابد که خانوارها هزینه کمتری در سفر انجام دهند. بررسی آمار تعداد سفرها در سطح ملی نشان دهنده رشد تعداد سفرها است و از سوی دیگر، تعداد نفر-شب-اقامت نیز روند صعودی داشته است. در نتیجه نه از تعداد سفرها کاهش یافته و نه ماندگاری گردشگر در مقاصد سفر کاهش یافته است. میتوان گفت که الگوی هزینه کرد خانوارها در سفرها تغییر کرده است؛ بطوریکه با گذشت زمان، گردشگران هزینه نسبی کمتری برای اقامت، رستوران، تور و تفریح و سرگرمی انجام داده اند.

همچنین در این مقاله عنوان شده که افزایش نابرابری درآمدی در خانوارهای استانهای مورد مطالعه در مجموع تاثیر مثبت و معناداری بر سهم هزینه های گردشگری از کل هزینه های خانوار دارد. بطوریکه افزایش نابرابری درآمدی به طور کل باعث افزایش سهم هزینه های گردشگری خانوار می شود. هزینه های اقامت، حمل و نقل و تامین غذا برای گردشگران از مهمترین هزینه های گردشگری خانوار است که برای خانوارهای با سطح درآمد بالاتر، بسیار بالاتر از خانوارهای با سطح درآمد پایین است. بر همین اساس؛ افزایش نابرابری درآمدی اگرچه میتواند سبب کاهش هزینه کرد گردشگری خانوارهای کم درآمد شود، اما افزایش هزینه کرد گردشگری خانوارهای با درآمد بالا این کاهش را جبران کرده و نابرابری درآمد بر سهم هزینه های گردشگری خانوارها تاثیر مثبت گذاشته است.

براساس مقاله کاهش قدرت خرید مردم باعث تغییر الگوی سفر خانوار شده است، باید بدانید که یکی از عواملی که بر افزایش تعداد سفرها و تغییر در سهم هزینه کرد گردشگری خانوار مؤثر است، برخورداری یا عدم برخورداری خانوار از خودروی شخصی است. بطور معمول افزایش هزینه خانوار در خرید وسیله نقلیه بر افزایش تعداد سفرهای خانوارها مؤثر است. نتایج این مطالعه نشان داده که افزایش سهم هزینه های خرید وسایل نقلیه توسط خانوار سبب کاهش سهم هزینه های گردشگری شده است.

اگر هزینه های خرید، تعمیر و نگهداری خودروی شخصی و هزینه خواب سرمایه که در مالکیت خودرو نهفته است را جز هزینه های سفر محاسبه نکنیم، هزینه سفر با خودروی شخصی در مجموع کمتر از هزینه سفر با سایر وسایل نقلیه از قبیل اتوبوس، قطار و هواپیما خواهد بود. اغلب خانوارهایی که مسافرت گروهی و خانوادگی دارند، از خودروی شخصی برای مسافرت استفاده می کنند که هزینه های حمل و نقل به ازای هر نفر برای آنها سرشکن شده و سرانه هزینه کاهش خواهد یافت.

بر همین اساس میتوان نتیجه گرفت که خرید خودرو و افزایش تعداد سفرهای با خودروی شخصی باعث کاهش سهم هزینه های خانوار بر گردشگری می شود. بررسی های این مطالعه نشان داد در سالهایی که نرخ رشد قیمت خودرو بالا بوده است (مانند سالهای 1397 و 1398) در مجموع خانوارها سهم نسبی کمتری در خرید خودرو هزینه کرده اند.

براساس یافته های این مطالعه، درآمد حقوق بگیری که به عنوان درآمد باثبات در خانوار است، بر سهم هزینه های گردشگری مؤثر است و هرچه درآمدهای حقوق بگیری خانوار افزایش یابد، سهم هزینه های گردشگری از کل هزینه های خانوار نیز افزایش می یابد. از آنجا که سفر از اقدامات برنامه ریزی شده خانوار است، هزینه هایی که خانوار در سفر انجام می دهد، بیشتر به درآمدهای باثبات و حقوق بگیری خانوار وابسته است تا درآمدهای متغیر خانوار.

نتایج بررسی های این مطالعه حاکی از آن است که تغییر در قدرت خرید خانوار تاثیر منفی و معناداری بر سهم هزینه های گردشگری از کل هزینه های خانوار داشته است. تحلیل استانی و بررسی تاثیر قدرت خرید خانوار بر هزینه کرد گردشگران نشان می دهد که استانهای مرکزی (قم، قزوین، مرکزی، البرز، تهران و چهارمحال و بختیاری) بیشترین تاثیر و استانهای جنوب شرق و شمال غرب (کرمان، سیستان و بلوچستان، هرمزگان، خراسان جنوبی، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و کرمانشاه) کمترین تاثیرپذیری را داشته اند. استانهای خراسان رضوی، فارس، خوزستان، همدان و گلستان به دلیل برخورداری بهتر از جاذبه های گردشگری و زیرساختهای مناسب تر و سهم جمعیتی نسبتاً بالاتر در تاثیرپذیری وضعیت متوسطی دارند.

مرکزیت داشتن، به لحاظ مکانی در سفرهای داخلی، فرصت مناسبی برای گردشگران در انجام سفرهای کوتاه خواهند داشت و اگر الگوی سفر بگونه ای تغییر کند که سفرهای گردشگری داخلی از سفرهای طولانی و سفر به استانهای دورتر به سمت شهرهای مجاور و مقاصد نزدیکتر به مبدا تغییر کند، استانهای مرکزی در کشور فرصت مناسب تری برای چنین سفرهایی خواهند داشت. بر همین اساس، تغییر در قدرت خرید برای استانهای مرکزی ایران و استانهایی که فرصت سفرهای کوتاه بیشتری دارند، تاثیرگذاری بیشتری خواهد داشت.

بطور کل میتوان گفت که افزایش قابل توجه سطح عمومی قیمت ها در مقایسه با سطح درآمد خانوار (کاهش قدرت خرید و افزایش هزینه های مرتبط با سفر) اگرچه باعث کاهش هزینه های گردشگری از کل هزینه های خانوار خواهد شد؛ اما به معنی کاهش تعداد سفرها یا کاهش نفر-شب-اقامت نیست. بلکه تاثیر خود را بر نوع سفر و تغییر الگوی سفر خانوار میگذارد. الگوی سفر میتواند بگونه ای تغییر کند که خانوارها در سفر کمتر هزینه کنند و برای اقامت، تامین غذا، حمل و نقل و تور مسافرتی هزینه کمتری انجام دهند.

در این مقاله پیشنهاد شده که مدیران مقاصد گردشگری، خدمات گردشگری موجود را متنوع تر کنند تا بتوانند گردشگر بیشتری جذب کنند. تنوع در خدمات اقامتی (طیفی از واحدهای اسکان موقت، کمپ گردشگر، خانه مسافر و...تا هتل آپارتمان ها و هتل های با کیفیت بالا)، تنوع در خدمات حمل و نقل و خدمات تامین غذا برای گردشگران نمونه هایی از این تنوع هستند.

همچنین با توجه به اینکه خانوارها برای برنامه ریزی سفر روی درآمدهای ثابت خود حساب باز می کنند، مقاصد گردشگری برای جذب گردشگر بیشتر می توانند با اجرای برنامه هایی که بتوانند افراد با درآمدهای حقوق بگیری و باثبات را بیشتر جذب کنند، گردشگری شهر خود را توسعه دهند. اجرای تورهای گردشگری تخصصی که براساس نیازسنجی این گروه از افراد (افراد با درآمدهای حقوق بگیری از جمله کارمندان دولتی و سایر مشاغل با درآمد ثابت) اجرا شود، همچنین تبلیغات و برنامه های حمایتی از این گروه از گردشگران یکی از سیاستهای مناسب برای توسعه گردشگری مقصد خواهد بود.

به گفته پژوهشگر این مطالعه، برنامه ریزان صنعت گردشگری و همچنین برنامه ریزان کلان اقتصادی کشور در راستای رونق و توسعه گردشگری داخلی باید اقدامات لازم را به منظور افزایش قدرت خرید خانوار انجام دهند. همچنین، افزایش سهم درآمدهای باثبات از کل درآمدهای خانوار باید مدنظر برنامه ریزان اقتصادی باشد. پیشنهادات اجرایی دقیق تر، نیازمند مطالعات عمیق در خصوص چگونگی ایجاد ثبات اقتصادی و افزایش قدرت خرید خانوار است اما قطعاً ایجاد زیرساختها و تاسیسات گردشگری در مناطق محروم تر و مرزی که مقصد اصلی گردشگران شهرهای اطراف آنهاست، باید مدنظر متولیان صنعت گردشگری کشور و استانها قرار گیرد.

کاهش قدرت خرید مردم باعث تغییر الگوی سفر خانوار شده است
شما هم رای بدهید
رزرو آنلاین اقامتگاه
تور ها
فلای تودی

درباره نویسنده

بیشتر بخوانید

طرح مهمان امام رضا در راستای کاهش هزینه های سفر و ارزان سازی سفر پیش بینی شده است

گلاره یوسف پور ، دوشنبه 24 مرداد 1401

براساس آخرین خبرهای واصله، طرح مهمان امام رضا در راستای کاهش هزینه های سفر و ارزان سازی سفر پیش بینی شده است.

نظرت چیه
0 دیدگاه و 0 رای ثبت شده است .
مرتب سازی :