لومانا
ظریف مصور

راهنمای سفر به دیدنی های استان هرمزگان

سرزمین کهنسال هرمزگان که تاریخ، فرهنگ، سنت ها، آداب و رسوم دیرپایش همواره گویای جاودانگی و قدمت ریشه دارش بوده است. در پهنه ی خود هزاران رمز و راز دارد. صدها و هزاران بازمانده تاریخی و باستان شناختی در جای جای این سرزمین، یادآور گذشته دور این بخش از خاک ایران زمین است. استان هرمزگان در شمال آب های نیلگون خلیج فارس و بخشی از دریای عمان قرار گرفته است و همسایگانش را استان کرمان در شمال و شمال شرقی، سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی و استان های فارس و بوشهر در مغرب تشکیل می دهند. این استان حدود 68 هزارکیلومترمربع (کمابیش اندازه کشور گرجستان) مساحت دارد که از این نظر هشتمین استان کشور می باشد. استان هرمزگان به خاطر مشرف بودن بر تنگه استراتژیک هرمز و دارابودن تقریبا اکثر جزایر ایران از اهمیت ویژه ای برخوردار است. بعضی از جزیره های مهم آن شامل قشم، کیش، ابوموسی، لاوان، هرمز، لارک، سیری است. این استان از دیرباز محل نخستین اجتماع ها و گاهواره فرهنگی کهن و مرکز آبادی بوده و نخستین حکومت های بافرهنگ، در کرانه های آن به وجود آمده است. خلیج فارس در دوره های پیش از اسلام مرکز بزرگترین نیروی دریایی ایران در روزگار هخامنشی ها و ساسانیان بوده است و جزایر بزرگی همچون قشم، لارک، هنگام، کیش و هرمز مرکز قدرت عظیم دریانوردی این دولت بوده است. این جزایر و همچنین بندرهای تاریخی استان در دوره های اسلامی نیز مورد استفاده قرار داشته اند و شواهد چندی به ویژه قلاع تاریخی در آن ها برجای مانده است. در سرزمین های پسکرانه ای هرمزگان نیز آثار و شواهد متعددی از قبیل قلاع تاریخی، پل ها و دیگر سازه های آبی و خانه های سنتی بیانگر دیگر جاذبه های تاریخی این استان هستند. همچنین در کنار آثار تاریخی، دیدنی های استان هرمزگان بی شمار است، از قبیل آبگرم ها، جنگل های حرا، سواحل زیبا و مناطق کوهستانی بکر است. از نظر مردم شناسی در کرانه ها و جزیره های هرمزگان، فارس ها، بلوچ ها، عرب ها در کنار هم به سر می برند. با این حال زبان مردم هرمزگان عموما لهجه های گوناگون گویش بندری (از وارثین پارسی میانه و باستانی) است که از زیر شاخه های زبان فارسی محسوب می شود که دارای پیوندهایی با زبان مردم لارستان استان فارس می باشند. همچنین در نواحی شرقی مانند جاسک زبان بلوچی رواج دارد و نیز در نواحی غربی و جزایر ایرانی خلیج فارس زبان عربی رایج است. به طور کلی آثار باستانی استان هرمزگان، آیینه تمام نمای فرهنگ ساکنان خلیج فارس و مردمان خطه جنوب ایران است. این سرزمین جایگاهی به سزا در شکل گیری و حفظ فرهنگ و تمدن ایرانی بر عهده داشته است. جایگاهی که تا به امروز نیز به آن تداوم بخشیده است. در ادامه مطلب با ما در مجله گردشگری همگردی همراه باشید تا از نقاط دیدنی استان هرمزگان دیدن کنیم...
استان هرمزگان

قلعه مغویه

از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. این بنای تاریخی در بندر مغویه واقع شده است و متعلق به شیخ سلطان المرزوقی یکی از حکمرانان منطقه و رئیس "قبیله المرازیق" و حاکم مغویه می باشد و به "حصن شیخ السطان المرزوقی" مشهور است. ساختمان قلعه از دیدنی های استان هرمزگان که دارای دو حیاط اندرونی و بیرونی بوده که قدمت حیاط اندرونی از بیرونی بیشتر است. این بنا در دو طبقه و در قسمت هایی نیز در سه طبقه ساخته شده و دارای تعداد زیادی اتاق به همراه حمام سنتی، یک برج نگهبانی و دو بادگیر می باشد. ساخت این بنا در سال 1321 هجری قمری پایان یافته است.
این کاخ زیبا از یادگار حکمرانان (مرزوقی) از قبیله العجمان که در منطقه مغویه و بندرلنگه از توابع استان هرمزگان حاکم بودند، باقی مانده است.
قلعه مغویه

پل لاتیدان

یکی از آثار باستانی استان هرمزگان واقع در بخش مرکزی شهرستان بندرعباس در جنوب ایران است. پل لاتین سال ها در زیر خاک مدفون بود تا اینکه در سال 1371، در اثر سیلاب در نزدیکی روستای کلمتلی (لاتیدان) یکی از طولانی ترین پل های تاریخی ایران و آثار باستانی استان هرمزگان نمایان شد. این پل برروی رودخانه کول در جاده لار و در 70 کیلومتری غرب بندرعباس قرار دارد، از این رو به پل کول نیز معروف است.
پل لاتیدان (پل کول) کمابیش 233 دهانه، ارتفاع پل 6 متر و پهنای آن 6/80 متر و پهنای پایه ی آن تا 10 متر می رسد و عرض دهانه ی آن 6 متر می باشد. این پل با 1500 متر طول از طولانی ترین پل های تاریخی این سرزمین است و در حال حاضر 70 دهانه ی آن موجود است. پل لاتیدان از شاهکارهای دوران صفویان است و برخلاف دیگر پل های دوران صفویان که با آجر و با سنگ های بی شکل ساخته شده است. در میان دهانه های این پل، چشمه اتاق هایی در دو اشکوب ساخته شده که بر زیبایی این سازه افزوده است. این پل یکی از باارزش ترین نمونه های پل سازی تاریخی کشور می باشد و در دوران شاه عباسی بزرگ، برای انجام لشگرکشی برای بیرون راندن پرتغالی ها ساخته شده است که پس از پایان کار لشگرکشی در اختیار کاروان بازرگانی قرار گرفت. پل لاتیدان (پل کول) سه برابر سی و سه پل اصفهان است.
پل لاتیدان

قلعه هرمز

واقع در بخش هرمز از توابع شهرستان قشم و از دیدنی های استان هرمزگان در جنوب ایران است. این قلعه که در ضلع شمال شرقی جزیره هرمز و در ساحل دریا قرار دارد، مهم ترین قلعه باقی مانده از روزگار تسلط پرتغالی ها بر سواحل و جزایر خلیج فارس در بین آثار باستانی استان هرمزگان است. این قلعه به فرمان آلفونسو آلبو کرک دریانورد پرتغالی در سال 1507 میلادی، در محلی موسوم به مورنا احداث شد.
قلعه به شکل چندضلعی نامنظم است. ساختمان آن بسیار محکم است و دیوارهایی به قطر 3/5 متر با چند برج به ارتفاع 12 متر دارد. تاسیسات قلعه شامل انبارهای تسلیحات، آب انبار (برکه) و اتاق هایی با سقف هلالی است. در زمان شاه عباس که استعمار پرتغالی ها در ایران خاتمه داده شد، این قلعه به دست امام قلی خان از سرداران شاه عباس فتح گردید.
قلعه هرمز

آرامگاه شیخ راشد

واقع در شهر بستک در بخش مرکزی شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان یکی از آثار تاریخی و از دیدنی های استان هرمزگان در جنوب ایران است. این مکان مربوط به دوره پهلوی است و در بستک، بلوار نیروی هوایی واقع شده، این اثر در تاریخ 7 مهر 1381 با شماره ثبت 6109 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بنای آرامگاه از زیباترین آثار باستانی استان هرمزگان در محدوده ی شهر بستک و در مجاورت چند آب انبار (برکه) بزرگ قرار گرفته است. به گفته ی افراد محلی بنای آرامگاه در سال 1263 هجری قمری توسط مصطفی خان "فایز بستکی" حاکم قبلی بستک ساخته شده است. سنگ نبشته ای در محراب این آرامگاه موجود است که تاریخ سال 1263 هجری قمری را تایید می کند. پلان و بنای کلی بنا یادآور آتشگاه های دوره ساسانی است و گنبد مخروطی شکل بنا و گلدسته عمودی در راس آن را می توان با گنبد معبد هندوها در بندرعباس مقایسه کرد.
آرامگاه شیخ راشد

آرامگاه سید محمد سید منصور

از نقاط دیدنی استان هرمزگان واقع در روستای چاه بنارد (دهستان گوده) از توابع بخش مرکزی شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان یکی از آثار باستانی استان هرمزگان و از نقاط دیدنی جنوب ایران است. آرامگاه سید محمد سید منصور زیارتگاه مردم شهرستان بستک می باشد.
تزئینات گچی و نوع گچبری ها در ستون ها و سرستون های این بنا به عنوان تزئینات روبنایی مطرح شده است. معماری و اشکال گچی این آرامگاه شباهت زیادی به بناها و معابد هند دارد که این موضوع بی دلیل نیست. رفت و آمد بازرگان کشور هند و سایر قشرها به ویژه در دوران صفویه و قاجاریه به این استان تا حدودی در روابط و چگونگی زندگی این منطقه تاثیر گذاشته است. این امامزاده دوست داران فراوانی داشته و دارد و به سفارش این افراد، ضریحی چوبی که در جوانب آن آیات قرآن مجید حک گردیده در کشور هندوستان ساخته شده و از تاریخ آن چنین نتیجه گرفته می شود که حدود 700 سال پیش این کار انجام گردیده است.
آرامگاه سید محمد سید منصور

مسجد افغان

واقع در بخش مرکزی شهرستان بندرلنگه و از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است. این مسجد تاریخی در محله افغان بندرلنگه واقع شده است. مسجد افغان از بناهای حاج عبدالله افغان بازمانده های افغانی های بستک در شهرستان بندرلنگه و از بناهای دوره افشاریه می باشد. این مسجد دارای یک شبستان تابستانی و یک شبستان زمستانی می باشد. ستون این مسجد با گچ بری های زیبا و برجسته تزیین شده است. تاریخ ساخت این بنا یه سال 1270 هجری قمری برمی گردد. این مسجد در محله افغان بندرلنگه قرار دارد و یک شبستان زمستانی و یک شبستان تابستانی دارد که ستون های آن با گچ بری قالبی زیبا و برجسته شده است. تاریخ ساخت این بنا سال 1370 ه.ق است.
مسجد افغان

بنای مسکونی خانه قاضی

در بین نخلستان های روستایی رویدربه سبکی ویلایی ساخته شده و هدف نوعی تفرج گاه در ایام مناسب فصلی و حراست از باغ های محلی است. بنا در سمت شرقی رشته کوه های رویدر تا ارتفاعات زرین دشت فارس واقع شده است و سمت غربی خود مسیل قرار دارد. طرفین شمالی جنوبی آن باغ و زمین های کشاورزی قرار گرفته است.
بنای خانه قاضی از بناهای قاجاری متاخر و دیدنی های استان هرمزگان می باشد که در طرح نمای آن از تکرار قوس های زیر و روی هم استفاده شده است. بنا دارای پلانی هم تیپ در هر دو طبقه می باشد و یک بادگیر در سمت شرقی خود دارد که با تزیینات گچ بری خاصی آراسته شده است. این بنا متعلق به فردی به نام شیخ بوده که در امر قضاوت و حکم روستا نقش مهمی داشته و به شیخ قاضی معروف بوده و به خانه او خانه قاضی می گفتند.
بنای مسکونی خانه قاضی

قلعه لشتان

نام قلعه ای است بر فراز کوه "شاهین کوه" در بخش مرکزی شهرستان بندرلنگه و از نقاط دیدنی استان هرمزگان است. قلعه لشتان در شش کیلومتری شمال شرقی شهرستان بندرلنگه و در شمال روستای بارچاه واقع شده است. این شهر باستانی از دیدنی های استان هرمزگان به وسعت 15 هکتار مجموعه ای وسیع از بناهای سکونتی، آب انبارها و چند مزارستان دارد که دورتادور آن را حصار دفاعی فراگرفته است. تاریخ بنای این قلعه به سده ی نهم هجری برمی گردد. در درون قلعه لشتان چندین قبرستان، ده ها برکه آب و انبار آذوقه و آثار فراوان دیگری برجای مانده است. دخمه های سنگی، شبیه به غارهای انسان های غارنشین در ارتفاعات مجاور آن وجود دارد که دیوار آن ها از سنگ لاشه و قلوه است. بیش از 37 خانه مسکونی در سطح قلعه شناسایی شده است که دارای ابعاد نامنظم هستند و به طور معمول 4 در 6 و یا 3 در 5 متر با ارتفاع 3 متر بنا شده اند.
قلعه لشتان

پرستشگاه هندوها یا معبد هندوها

یکی از آثار باستانی استان هرمزگان و در عین حال جالب توجه شهر بندرعباس است که در خیابان امام خمینی و روبه روی بازار روز قرار دارد. معبد هندوها در سال 1310 هجری قمری در زمان حکومت محمد حسن خان سعدالملک احداث شده است. سبک معماری این گنبد را مقرنس های پیرامونی آن نه تنها از دیگر گنبدهای موجود در سواحل خلیج فارس بلکه از گنبدهای سراسر ایران متفاوت می سازد. طرح این بنا کاملا از معماری معابد هندی متاثر است.
این معبد در حال حاضر یکی از آثار باستانی استان هرمزگان است که برای نیازهای هندوهای مقیم شهر بندرعباس که از سال های 1300 تا 1344 ه.ش سکونت داشته و به کارهای تجاری می پرداختند ساخته شد. پرستشگاه هندوها در بندرعباس طبق موقعیت جغرافیایی در زمان ساخت از لاشه سنگ، ملات گل و ساروج سنگ های مرجانی خاک و گچ های ضخیم ماده و گچ لویی استفاده شده است.
ساختمان اتاق معبد و محراب در قسمت شمال معبد واقع شده است و دورتادور اتاق معبد نیز 4 راهرو وجود دارد که در گذشته زوار به دور آن زیارت می کردند، داخل راهروها حجره های کوچکی است که برای طلبه های مکتب برهمنی در نظر گرفته شده و داخل برخی از اتاق ها نقاشی های مذهبی دیده می شود که یکی از مهم ترین آن ها خدای فلوت زن به نام کریشنا است. این معبد یکی از آثار منحصر به فردی است که از سوی پولدارهای شهری به نام شیکارپور در غرب هند ساخته شد و در سال 1344 ه.ش که بندرعباس را ترک کردند، بت هایی که در معبد و در طاقچه محراب بود نیز با خود بردند.
پرستشگاه هندوها یا معبد هندوها

قلعه هزاره یا قلعه بی بی مینو

واقع در بخش مرکزی شهرستان میناب و از نقاط دیدنی استان هرمزگان است. اهالی معتقدند که در روزگاران گذشته دو خواهر به نام های بی بی مینو و بی بی نازنین این شهر را بنا کرده اند و در این قلعه زندگی می کرده اند. گویا در گذشته دو قلعه وجود داشت که یکی از قلاع ویران شده و تنها قلعه باقی مانده به نام قلعه "هزاره" یا قلعه "بی بی مینو" شهرت یافته است. این قلعه از دیدنی های استان هرمزگان که تا اواخر دوره قاجاریه مرکز حکومت محلی بوده است و در اطراف آن، خندقی کنده شده بود. آن زمان همیشه صد سرباز مسلح در قلعه مستقر بوده و نگهبانی می دادند. در حال حاضر از این قلعه مخروبه و متروکه باقی مانده است.
مصالحی که در ساخت بنا مورد استفاده قرار گرفتند سنگ و ساروج و خشت می باشد. به طوری که در بخش زیرین دیوارها از سنگ های بی شکل و ملات ساروج استفاده شده در حالی که در بخش فوقانی دیوارها خشت های مربع شکل با ابعاد 5*20*20 سانتی متر به کار رفته است.
قلعه هزاره یا قلعه بی بی مینو

مقبره شیخ راشد بندرشناس

بندرشناس روستای بزرگی از توابع بخش مرکزی شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان واقع در جنوب ایران می باشد. این روستا در ده کیلومتری جنوب شرقی روستای ملو و در 9 کیلومتری غرب بندرلنگه واقع شده است. از نقاط دیدنی و از آثار عهد گذشته و قدیمی که حکایت از تاریخی بودن آن است مقبره شیخ راشد مدنی از تبار مشایخ و علمای مدنی مهاجر است که زیارتگاه وی مورد استقبال مردم است اما در واقع این بنا در دوران قبل تر از قبرهای موجود در آن ساخته شده است. این بنا از آثار باستاتی استان هرمزگان در کوی محمد سلطان با پلانی متقارن و گنبدی با پوشش عرق چین و 4 عدد ستون با مقطع دایره و با عظمت در چهار طرف بنا با گچ بری های برجسته نقوش هندسی در داخل بنا وجود آجر لعابدار و استفاده از طاق جناغی و پنج او هفت و پلان هشت ضلعی داخلی بنا که همه ی این توضیحات بیانگر سبک معماری دوران سلجوقی می باشد.

برکه دریا دولت

آب انباری تاریخی در کناره شهر کنگ از توابع بخش مرکزی شهرستان بندرلنگه و از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است.
این بنا یکی از دیدنی های استان هرمزگان است که به صورت برکه ای (بنا به گویش محلی) بزرگ یا آب انباری مدور به قطر 28 متر، عمق 14 متر و جنس دیوار آن از سنگ و ساروج می باشد. این بنا از ابتدا فاقد سقف بوده است. ضخامت دیوار پیرامونی آن 1 متر و ارتفاع آن 3 متر است. این برکه در بیرون از شهر کنگ در سمت شمال شهر واقع شده است. به خاطر بزرگی غیر قابل تصور این برکه "دریا دولت" نامیده شده است.
برکه دریا دولت

عمارت تلگرافخانه جاسک

واقع در بخش مرکزی شهرستان بندر جاسک استان هرمزگان و از نقاط دیدنی استان هرمزگان است. تلگرافخانه کمپانی هند شرقی در جاسک توسط انگلیسی ها در عهد شاه عباس به منظور ایجاد تجارتخانه و ارتباط با کمپانی هند شرقی سورات در هند و بعدها شعبات آن در بندرعباس، شیراز و اصفهان تاسیس شد. مجموعه تلگرافخانه از دیدنی های استان هرمزگان که شامل 7 ساختمان است که مساحتی حدود 170*100/70 متر را در بر می گیرد. این مجموعه از سنگ های تراش خورده و مکعبی شکل، ساروج و چوب هایی که از هندوستان آورده شده اند و در سقف و پلکان های به کار رفته و به علت مقاومت بالا در برابر رطوبت و شرجی تاکنون سالم مانده اند، ساخته شده اند. بلندترین ارتفاع این ساختمان ها 11/35 متر است و بزرگترین آن ها ساختمان های 1 و 3 هستند که به سبک هندی و با طاق های عریض و مرتفع بنا شده اند. به طور کلی ساختمان های مجموعه به عنوان فضای تجاری، انبار کالا، محل سکونت کارکنان، خوابگاه کارگران و سپاهیان، تلگرافخانه و درمانگاه بوده است.
عمارت تلگرافخانه جاسک

خانه فکری یا عمارت فکری

این خانه تاریخی در شهرستان بندرلنگه واقع شده است و از دیدنی های استان هرمزگان در جنوب ایران است. بنای فکری در دوره قاجار توسط تاجری معروف به نام فکری احداث گردیده و به همین نام نیز مشهور است. ساختمان از دو قسمت اصلی تشکیل شده است که ما بین آن ها حیاط بوده و این دو قسمت به وسیله ی حجره هایی پشت سر هم در کناره های حیاط به یکدیگر مربوط می شوند. در قسمت جنوبی ساختمان نیز حیاطی دیگر قرار دارد که درب اصلی ورودی ساختمان پشت این درب است. این بنا از آثار باستانی استان هرمزگان که دارای چهار بادگیر است که در چهار قسمت اصلی ساختمان واقع شده اند. در حیاط داخلی دو باغچه وجود دارد که در ما بین آن ها راهرویی موجود است. ساختمان به وسیله دو راه پله به پشت بام مرتبط است و این راه پله ها درست در دو طرف باغچه داخلی یعنی مابین راهروهایی که دو قسمت ساختمان را به یکدیگر مربوط می کنند قرار دارد و در قسمت بالای پله ها یعنی روی پشت بام در کنار خرپشته اتاقکی نیز قرار دارد. سقف این بنا از ملات کاهگل است. زیر این سقف تیرهای چوبی تعبیه شده و روی این چوب ها جهت جلوگیری از ریختن خاک از سقف حصیر کار گذاشته اند.
خانه فکری یا عمارت فکری

آرامگاه عبدالرحمن شیخ (دو گنبدان کوخرد)

این آرامگاه از آثار باستانی استان هرمزگان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان بستک، بخش کوخرد، دهستان کوخرد در غرب استان هرمزگان واقع شده است. این اثر در تاریخ 27 بهمن 1382 با شماره ثبت 10924 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. آرامگاه شیخ عبدالرحمان بزرگ و آرامگاه حاج ملا اسماعیل و آرامگاه حاج ملا عبدالواحد در یک محوطه قرار دارد و یکی از آثار باستانی استان هرمزگان در جنوب ایران است. این بنا متعلق به دوره قاجار است و مصالح به کار رفته در آن سنگ های بی شکل با ملات ساروج و گچ می باشد.
آرامگاه عبدالرحمن شیخ

خانه گلبتان

یکی از بناهای بسیار زیبای دوره قاجاریه در بندر کنگ از توابع شهرستان بندرلنگه از توابع شهرستان بندر لنگه و از دیدنی های استان هرمزگان است. این خانه دارای تعدادی اتاق در پیرامون یک حیاط مرکزی و چند بادگیر است. طاق ها و گچبری های زیبای آن نمایانگر هنر استادکاران آن دوره می باشد. خانه گلبتان در تاریخ 3 اسفند 1377 با شماره ثبت 229 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خانه گلبتان

دبستان دکتر شریعتی

مدرسه شریعتی واقع در جزیره هرمز از توابع شهرستان قشم در استان هرمزگان و یکی از نقاط دیدنی استان هرمزگان است. این بنا از عمارت های دوره ی پهلوی می باشد و توسط جری پولاک طراحی شده است. این مدرسه به گونه ای احداث گردیده که با شرایط آب و هوایی منطقه سازگار بوده و جریان باد به سهولت به تمام قسمت بنا حرکت می کند. پلان بنا به شکل H بوده که برگرفته از حرف اول هرمز می باشد. در اندازه 34/60 * 64/ 70 متر طراحی شده است. بنا در دو طبقه ساخته شده و مصالح به کار رفته در آن بلوک، سیمان، گچ و چوب می باشد. دبستان شریعتی را می توان به 4 قسمت نمود: 1- ایوان شمالی 2- بنای اصلی یا میانه 3- ایوان جنوبی 4- حصار دور دبستان

شهر حریره

مربوط به سده 5 تا 10 ه.ق است و در شمال جزیره کیش واقع شده. این اثر از زیباترین آثار باستانی استان هرمزگان که در تاریخ 1 شهریور 1376 با شماره ثبت 1886 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. شهر باستانی حریره واقع در بخش کیش از توابع شهرستان بندرلنگه و از آثار باستانی استان هرمزگان است.
شکوفایی شهر حریره از قرن پنجم ه. ق آغاز و تا اواخر قرن هشتم ه.ق ادامه می یابد. این شهر که با پشتوانه اقتصادی و نیروهای کارگری و با حجم کلان کالا در ابعادی گسترده به صورت یکی از مراکز عمده واردات و صادرات خلیج فارس درآمده بود، کم کم همانند بندر سیراف (به دلیل زلزله سال 356 ه) از رونق تجاری آن کاسته و جزیره هرمز جایگزین شهرت آن می گردد.
محوطه حریره از سه مجموعه تشکیل شده است که عبارتنداز: 1- مجموعه ساحلی با وسعتی حدود 1000 مترمربع در شمالی ترین بخش محوطه و بر روی صخره های ساحلی 2- خانه اعیانی که در فاصله 350 متری جنوب مجموعه ساحلی و در میانه راه دسترسی به ساحل صخره ای شمال محوطه قرار گرفته است. 3- حمام که در ناحیه شمال غربی و به فاصله تقریبی 30 متری از آن قرار دارد.
شهر حریره

زیارت خواجه خضر بندر کنگ

مربوط به دوره صفویه و در گورستان قدیمی شهر بندرکنگ از توابع شهرستان بندرلنگه واقع شده است. این بنا دارای پلانی چهارگوش به صورت طاق و تویزه به ابعاد 8/94 *11/06 متر با ارتفاع 8/02 که از مصالح سنگ و ساروج ساخته شده است. در پلان چهارگوش بنا یک استوانه محاط گردیده که قطر آن 10 متر می باشد و به روی بخش استوانه ای بنا گنبدی کوتاه ایجاد گردیده که بر روی آن نیز گنبد دیگری که دارای پایه ای مربع شکل می باشد قرار گرفته است. ارتفاع این بخش مربع شکل نیز یک متر می باشد. درب ورودی بنا در سمت شرق واقع و دارای درگاهی ایوانی به ارتفاع 3/36 متر می باشد. ارتفاع طاق ورودی از کف بنا 2/25 متر و ارتفاع درب ورودی آن 1/94 متر و عرض 1/22 متر می باشد. بنای مذکور در سمت جنوب و شمال دارای پنجره های قوسی شکل و نیم دایره ای است.
زیارت خواجه خضر بندر کنگ

قلعه خان بستک

یکی از آثار باستانی استان هرمزگان که مربوط به دوره قاجار است و در شهر بستک، ضلع شرقی میدان دفاع مقدس واقع شده، این اثر در تاریخ 7 مهر 1381 با شماره ثبت 6110 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا باتوجه به معماری آن که شامل دو بخش حکومتی و خصوصی است. محل زندگی و حکومت حاکمان بستک در دوران قاجار بوده است. بنی عباسیان بستک که حکومت محلی را در این شهر و مناطق اطراف آن تشکیل داده بودند در این بنا زندگی می کردند.
مهم ترین مصالح ساخت بنا خشت بوده به طوری که تمام دیوارها خشتی است و در پهنای دیوارها چندین خشت به کار رفته است. پی بنا از سنگ و سقف از تیرهای چوبی و مصالح دیگر ساخته شده است. وسعت این بنا بالغ بر 1500 مترمربع است.
قلعه خان بستک

حمام خانی بستک

این گرمابه از دیدنی های استان هرمزگان واقع در شهر بستک در بخش مرکزی شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان، یکی از آثار تاریخی و از نقاط دیدنی استان هرمزگان است. این حمام در شهر بستک رو به روی دبستان مصطفویه پشت سپاه پاسداران واقع شده که در بافت قدیمی شهر قرار داشته و از آثار دوره قاجاریه می باشد. این حمام در جوار خانه بنی عباسی بنا شده است. این گونه حمام ها در منطقه به حمام زیرزمینی معروف است. بنا به حمام خانی معروف می باشد زیرا در ابتدا این حمام مورد استفاده اختصاصی خان بستک قرار داشته است که بعدها مورد استفاده عموم قرار گرفته است.
حمام خانی بستک

مسجد جامع بستک

واقع در شهر بستک در بخش مرکزی شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان، یکی از نقاط دیدنی استان هرمزگان است. این مسجد در وسط شهر بستک و در خیابانی به همین نام که نشانگر اهمیت و قدمت این مسجد است، قرار دارد.
مسجد جامع بستک از معماری منحصر به فرد و قابل توجهی برخوردار است. این بنا از سنگ و ملات و گچ ساخته شده است. بر سطح داخلی و بیرونی دیوارهای مسجد، در قسمت بالایی دیوارها تزییناتی به کار رفته که بیشتر طرح های هندسی و گل و بوته می باشد. مسجد دارای محراب و منبر می باشد. ستون های مسجد با گچبری های برجسته تزیین شده است. مسجد دارای شبستانی بزرگ با طاق های اکلیل و گچبری و دومناره که 19 متر ارتفاع دارند می باشد. همچنین منبر مسجد از نقاشی و گچبری برخوردار است.
مسجد جامع بستک

خانه یونسی

مربوط به دوره پهلوی اول در جنوب شرقی بندر کنگ، ضلع شرقی میدان انقلاب، محله کوش که از محله های قدیمی شهر و در بافت تاریخی به ثبت رسیده در فهرست آثار ملی قرار گرفته است. با بهره گیری از احجام ساده و استفاده از تهویه طبیعی (بادگیر) وجود حیاط مرکزی و به کارگیری گودال باغچه همچنین گردش ایوان در چهار نمای داخلی بنا با مساحت 450 متر مربع و دو بادگیر در دل بافت خودنمایی می کند. بنای مذکور در سال 1391 توسط میراث فرهنگی استان هرمزگان خریداری و در همان سال با همکاری شهرداری بندر کنگ مرمت و تجهیز شد و در سال 1395 به هتل بوم گردی تغییر کاربری داد.
خانه یونسی

کاروانسرا بستک

واقع در شهر بستک در بخش مرکزی شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان، یکی از آثار باستانی استان هرمزگان است. کاروانسرای بستک سرپناه و استراحت گاهی در مسیر جاده بازرگانی لار، بندر لنگه به بندرعباس بوده است.
این کاروانسرا مربوط به دوره قاجار بوده و دارای حیاط مرکزی و در اطراف اصطبل ها و استراحت گاه ها است، کاروانسرا در دو ضلع شمالی و جنوبی و در ورودی به ایوان ختم می شده است. این بنای تاریخی دارای سازه ای سنگی با مصالح گچ و اندودهای ساروجی است که بنیان کاروانسرا را تشکیل داده اند و با شماره ثبت 2233 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کاروانسرا بستک

معبد عشاق

مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان میناب، بخش بیابان، دهستان سیریک، روستای گروگ واقع شده و در تاریخ 26 دی 1386 با شماره ثبت 20531 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
معبد عشاق آرامگاه دو عاشق دلداده به نام های سعد پسر سالار تاج الدین و سعیده دختر فتح اله رودباری می باشد. از ویژگی های قابل توجه این بنا تزئینات قابل توجه آن است. تزئینات این بنا به صورتی است که سفایی را در گچ دیوار تعبیه کرده اند. این بنا از مصالح محلی، سنگ و ساروج به عنوان ملات و گچ محلی به عنوان پوشش ساخته شده است.
معبد عشاق

حمام گله داری

در ضلع غربی بازار اوزی ها قرار گرفته است. این قرارگیری در قسمت جنوبی بافت قدیمی شهر که یک بافت ساحلی است و در مجموعه ای از چند منزل و مساجد سنتی قرار دارد. این حمام مربوط به دوره قاجار و یکی از رقبه های مسجد گله داری می باشد.
حمام گله داری

بنای مسجد و مدرسه محمدیه دژگان

در روستای دژگان در 30 کیلومتری غرب بندر خمیر و در شمال جاده ارتباطی بندر خمیر – بندر لنگه واقع است. این بنا از دو بخش تشکیل یافته است. بخش مسجد و مدرسه باهم ارتباط مستقیمی دارند. فرم حیاط مرکزی مدرسه و تزیینات قالبی استفاده شده در بنا که به صورت جدا قالب گیری شده و سپس بر روی جداره ها نصب شده اند نشان دهنده ی ساخت مدرسه در دوره قاجاریه است. فرم هایی از طاقچه نیز در این مسجد – مدرسه وجود دارد که در نوع خود منحصر به فرد است.
باتوجه به تکنیک خاص به کار رفته در این بنا برخلاف اکثر بناهای این منطقه به شکل گنبدی است و با سنگ و ساروج ساخته است. همچنین رواق های اطراف بنا و نقشی که در تنظیم شرایط محیطی در داخل بنا دارد، ار نکات قابل توجه در این بنا است.
بنای مسجد و مدرسه محمدیه دژگان

کاروانسرای تقی خانی

از جمله کاروانسراهای به جا مانده از روزگار رونق جاده ی تجاری کاروان روی اصفهان به نواحی جنوب است که اکنون در شهرستان بندر خمیر 60 کیلومتری شمال غرب بندرعباس در جاده ی لار و در روستای کوچکی به همین نام قرار گرفته است، هندسه ی پلان این بنا مانند اغلب کاروانسراهای این مسیر تاریخی به شکل صلیبی و دارای حجره هایی بوده که به درون و برون بنا راه داشته و بر روی صفه ای قرار گرفته است. مصالح به کار رفته در آن سنگ های تراش در نما و سنگ قلوه و ساروج در پوشش و دیواره ها می باشد. آب مورد استفاده ی کاروانسرا از برکه ای در نزدیکی آن بوده است که اکنون نیز مورد استفاده ی اهالی روستا است. کاروانسرای تقی خانی در سال 1378 با شماره ی 2329 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

آرامگاه سید حمدی

آرامگاه امزاده سید حمدی در 3 کیلومتری جنوب دهستان طارم و در 200 متری روستای طارم قدیم قرار دارد. روستای طارم قدیم هم اکنون خالی از سکنه می باشد. این بنا در قبرستان قدیمی روستا قرار دارد. باتوجه به اینکه این بنا در قبرستان قدیمی واقع است و روی قبرهای درون بنا و خارج از بنا تاریخ های 1324 هجری قمری 1336 نوشته شده است، نشان دهنده آن است که این بنا در دوران قاجاریه مورد توجه بوده است. مصالح به کار رفته در این بنا خشت و آجر با ملات گل و ساروج می باشد. از ساروج و گچ جهت روکش کردن دیوارهای درونی و بیرونی بنا استفاده شده است. از تزئینات بنا می توان به طاق نماهای کور در ساقه گنبد و طاق نماهای دیوارهای بیرونی اشاره کرد.
آرامگاه سید حمدی

مجموعه بافت تاریخی بندر کنگ

از توابع شهرستان لنگه و از نقاط دیدنی استان هرمزگان می باشد که در فاصله 6 کیلومتری شرق بندر لنگه و در مسیر جاده بندر لنگه – بندرعباس قرار دارد. این بافت قدیمی بخش عظیمی از مساحت بندر کنگ را به خود اختصاص داده است. بسیاری از خانه ها و مساجدی که در درون بافت قدیم کنگ قرار دارند قدمتی بیش از صدسال هستند. برخی دیگر نیز قدمت کمتری دارند و متعلق به اوایل پهلوی می باشند.
در شهر کنگ سه محله قدیمی عمده به نام های موجا، گلکنی و بی بی عایشه قرار دارد که بافت قدیمی شهر از اتصال و گسترش آن ها به وجود آمده است. شبکه بندی بافت غیر از خطوط اصلی خیابان ها، تقریبا از الگوی یکسانی تبعیت می کند. کوچه ها همگی در جهت شمال غربی – جنوب شرقی ساخته شده اند. به منظور بهرمندی از جریان مطلوب هوای دریا که در طول شبانه روز از دریا به خشکی و بالعکس می وزد، جهت گیری عناصر بافت به سوی دریاست و اغلب بناها رو به دریا و دهانه اصلی بادگیرها بدین سو باز است.
بیشتر ساختمان های بافت از سنگ ساخته شده است. سنگ های به کار رفته به صورت سنگ های لاشه یا سنگ کار هستند که از سنگ های مرجانی دریا مقاوم تر هستند. این سنگ از کوه های اطراف به این محل منتقل شده و مهم ترین ساخت پی دیوارها را تشکیل می دهند. اتصال سنگ ها به کمک ملات ساروج انجام گرفته است.
بافت قدیمی کنگ، شامل مجموعه ای از ساختمان هاست که کارکردهای متفاوتی دارند. بیشترین بناهای درون بافت را خانه های مسکونی تشکیل می دهد. ساختمان های تجاری در درجه دوم و ساختمان های فرهنگی و اداری در درجه سوم قرار می گیرد.
بافت قدیم کنگ متعلق به مردم این شهر است. خانه ها غالبا مالکیت خصوصی و بناهای عام المنفعه از قبیل مساجد و ادارات مالکیت دولتی و عمومی دارند. مجموعه این بافت قدیمی یکی از سه مجموعه بافت قدیمی باقی مانده در استان هرمزگان که محصول فن آوری شهرسازی گذشتگان است.
مجموعه بافت تاریخی بندر کنگ

لنج سازی

دانش سنتی لنج سازی و دریانوردی خلیج فارس در تاریخ 27 نوامبر سال 2011 به عنوان هشتمین اثر ناملموس ایرانی به ثبت جهانی رسید. این رخداد در ششمین اجلاس میراث ناملموس سازمان یونسکو که در جزیره بالی اندونزی برگزار شد صورت گرفت. براساس آثار و شواهد به دست آمده از بندرگاه های تاریخی ایران در سواحل خلیج فارس از جمله در بندرهای تاریخی سیراف، لیان و کهور مشخص شده است که ایرانیان دست کم از زمان عیلامیان از سواحل خلیج فارس بهره گیری های مختلف داشته اند. با این حال اما آن گونه که باستان شناسان می گویند دقیق ترین مدارک در این رابطه مربوط به دوران بعد از اسلام است. هنوز هم در بسیاری از شهرهای استان بوشهر و هرمزگان صنعت سنتی لنج سازی و تجارب و دریانوردی با لنج قرار است و لنج سازان (گلافان) دانش این صنعت را نسل به نسل در خانواده ها از پدر به پسر منتقل کرده اند.
لنج سازی

غار بس

غار بس یکی از زیباترین دیدنی های استان هرمزگان است. در دل ارتفاعات روستای خربس، آثاری از معماری صخره ای دیده می شود که به عقیده ی برخی از محققین، نیایشگاه پیروان میترائیسم و با پرستشگاه آناهیتا (الهه آب) بوده است. غارهای خربس که از بیرون ساختار ساده، طبیعی و زمین شناختی خود را همچنان حفظ کرده اند از درون با مجموعه دهلیزها، تالار و اتاق های متعدد به ابعاد 5/5* 4 متر و چشمه ها و روزن های گوناگونی که رو به شمال و جنوب دارند موید حضور مردمانی از دوران های کهن در این جزیره هستند.
غار بس

رصدخانه و نیایشگاه ساسانی تمب پرگان جناح

بنای ساسانی تمب پرگان، در 2 کیلومتری جنوب شهر جناح شهرستان بستک استان هرمزگان و به روی تپه ای به همین نام پرگان قرار گرفته است.
این بنا شامل یک سازه مدور ساخته شده با 20 عدد جرز سنگی است. قطر این سازه ی مدور 16.80 متر از حاشیه ی بیرونی جرزها و مساحت کل فضای داخلی آن 221 مترمربع است. هرکدام از جرزهای شکل دهنده به دایره بنا 1.8 متر درازا و در حدود 1 متر پهنا دارند. جرزها به سبک معماری ساسانی با غوطه ور کردن سنگ در ملاح گچ ساخته شده و سطح بیرونی جرزها نیز با ملاط گچ اندود شده است. در مرکز فضای مدور یک ستون گرد به قطر 160 و ارتفاع بازمانده 50 سانتی متر وجود دارد که سطح بیرونی آن با ملاط گچ اندود شده است. بنابر شواهد به دست آمده از کاوش بنا، به نظر می رسد که برروی فضای مرکزی بنا، گنبدی مدور قرار داشته است و رواقی سرتاسری نیز در اطراف آن وجود داشته است. همچنین یک حصار خشتی مدور نیز در اطراف بنای مرکزی وجود داشته که دارای چهار نیم برج در جهات اصلی بوده است و در نهایت تمامی مجموعه با یک خندق ایجاد شده در اطراف آن مورد حفاظت قرار داشته است. بنای تمب پرگان باتوجه به نقشه منحصر به فرد و جذاب آن دارای ارزش معماری قابل ملاحظه ای است و نمونه ای همانند با آن تاکنون شناسایی نشده است. اگرچه تمامی بنا هنوز هم مورد کاوش قرار نگرفته، باتوجه به بررسی دقیق شواهد معماری و همچنین دیگر یافته های به دست آمده به نظر می رسد که ساختمان ساسانی تنب پرگان، توامان دارای کاربری علمی – رصدخانه ای و همچنین نیایشگاه های و آیینی بوده است.
رصدخانه و نیایشگاه ساسانی تمب پرگان جناح

بافت تاریخی لافت

بندر لافت در شمال غربی جزیره قشم از دیدنی های استان هرمزگان و در پیش آمدگی خشکی های جزیره در طول جغرافیایی 55 درجه و 5 دقیقه شرقی و عرض 26 درجه و 54 دقیقه شمالی، در شرق جنگل حرا واقع شده است. چهره طبیعی روستای لافت در میان درختان سبز گرمسیری و نخلستان های بلند، همراه با زیبایی خیره کننده دریا و جنگل شناور حرا برای هر تازه واردی جذاب و قابل توجه است. سبک معماری خانه های روستا نیز بسیار جالب و دیدنی است بارزترین خصیصه معماری این روستا، بادگیرهای فراوان آن در اندازه های مختلف است. بناهای روستا خیلی نزدیک به هم ساخته شده و کوچه های آن نیز بسیار تنگ و باریک هستند. این بافت تاریخی از منحصر به فردترین دیدنی های استان هرمزگان و از نقاط دیدنی استان هرمزگان و ایران محسوب می شود.
بافت تاریخی لافت

برچسب ها
شما هم رای بدهید

درباره نویسنده

بلاگ های مرتبط

ابزار سفر | تایل، ردیاب بلوتوثی بسیار مفید

شادی نیک نهاد ، سه شنبه 10 مرداد 1396

شاید تابحال نام تایل را شنیده باشید. ردیاب هوشمندی که  با اتصال آن به کیف پول، دسته کلید، دوربین عکاسی و هر چیز دیگری آن را ردیابی خواهد کرد.

نظرت چیه