قبرستان دانسفهان | گورستان تاریخی ناشناخته

قبرستان دانسفهان که یکی از توابع شهر بویین زهرای قزوین است، یک گورستان تاریخی است که ارزشمندترین سنگ مزار های ساخته شده براساس معماری و هنر خاص دوره اسلامی در آن وجود دارد. به نظر می رسد که این جا، یکی از مهم ترین کانون های تمدن بشری بوده و در همین مقیاس مساحتی کم اندازه، تعداد بالایی از آثار و میراث فرهنگی در آن به ثبت رسیده است! در این میان، شهرستان بوئین زهرا در نزدیکی شهر قزوین، در کنار یکی از باستانی ترین مناطق کشور و آسیا قرار دارد. نشانه ای از قدمت و تاریخ در قبرستان دانسفهان قرار دارد که معماری و زیبایی هایش، حرف های زیادی برای گفتن دارد. بخشی از این منطقه به تمدن کهن سگزآباد برمی گردد که باید آن را قدیمی ترین منطقه مسکونی و یکجانشینی در فلات ایران به حسابش آورد. همه این تمدن و قدمت به دوران قبل از اسلام باز نمی گردد و میراث کم نظیری هم در سال های بعد از اسلام در این شهر دیده می شود. از جمله شهرستان بویین زهرا که در نزدیکی این تمدن های بزرگ قرار دارد.
قبرستان دانسفهان گورستان تاریخی بویین زهرا

تاریخچه قبرستان دانسفهان

این گورستان تاریخی را باید یکی از شاهکارهای معماری باستانی و کهن در دوره اسلامی به حساب آورد. قبرستان دانسفهان از توابع بویین زهرا در قزوین به حساب می آید. سنگ قبرهای منقش و خطاطی شده زیبایی که در آن وجود دارند به شیوه های مختلفی خطاطی شده اند و قدمت هر کدام از آنها حداقل به سه قرن پیش باز می گردد.
 قبرستان دانسفهان

معماری در این گورستان تاریخی

نقش هایی که در طراحی و تراشیدن سنگ قبر های این گورستان تاریخی به کار رفته اند، از نمادهای اسلامی و تاریخی هستند. نقش هایی مانند تسبیح، انگشتر، گلابدان، کوزه، سوزن، دوک نخ ریسی، قیچی، مناره، گلدسته، رحل قران و نقش هایی مشابه که به زیبایی تراشیده شده اند. قدمت سنگ ها با تعداد نقش هایی که روی آنها حکاکی شده اند تا حدی معلوم است. سنگ قبر هایی که نقوش بیشتری دارند، احتمالاً قدیمی تر نیز هستند. این نقش ها البته بدون مصداق هم نیستند و معمولاً با توجه به احترام بازماندگان به مردگانشان طراحی می شده اند. نشانه های اسلامی از جمله تسبیح و مناره و... احتمالاً به مومن بودن فرد در طول زندگی اشاره دارند و نقوش مرتبط با جنسیت و شغل هم به احتمالاً دوک نخ ریسی و قیچی و... بوده اند. نویسنده کتاب «تاریخ اسلام در قفقاز و آسیای میانه» اعتقاد دارد، درست که قدمت بیشتر این نقش ها به سه قرن پیش برمی گردد، اما نباید قدمت تاریخی و نخستین آیین های بشر را در این گورستان تاریخی فراموش کنیم. زیرا به نظر می رسد که ساخت این سنگ قبرها و نقوش روی آنها، ریشه در باورهای کهن «شمنیستی» و «توتم گرایانه» مردم این منطقه داشته است. در این کتاب، شمنیسم به معنای «دانایی گرایی» است که عمیق ترین و کهن ترین تفکر و اندیشه در بین انسان های باستانی بوده است. سندی که برای این مسئله آورده شده است، استفاده از نمادهایی که نشانه ای از نوع زندگی فرد، جنسیت و شغل او در طراحی نقوش سنگ قبر مردگان است.
قبرستان دانسفهان

اقوام تاریخی قبل و بعد از اسلام در بویین زهرا

به نظر می رسد که شاهسون های منطقه بویین زهرا و دانسفهان در قزوین جزو اقوامی بوده اند که به روایت های تاریخی در دوره های قبل از اسلام، از این ادیان تصویری مانوی و شمنیستی پیروی می کرده اند. این ادیان بوده اند که از قالب نقاشی و رنگ، برای مفاهیم خود استفاده می کردند.
قبرستان دانسفهان

دیگر نکات قبرستان دانسفهان

این گورستان تاریخی به خاطر داشتن تنوع و کیفیت خطوط حکاکی شده روی سنگ قبر ها هم مورد توجه قرار گرفته است. به خصوص که نوع خطوطی که در قبرستان دانسفهان به کار رفته است، تنوع رنگ و زیبایی و حاشیه نگاری زیادی دارند. در حاشیه سنگ ها از توقیع استفاده شده است و سطح میانی سنگ ها هم با اشعاری به خط نسخ، ریحان و حتی خط شکسته استفاده شده است. این قبرها به طور خاص بعد از اسلام طراحی شده اند، اما نشانه هایی که در اطراف آن دیده می شود، قدمت دیرینه این گورستان تاریخی را به خوبی نشان می دهد. قبرستان دانسفهان با وجود قدمت و هنری که در آن نهفته است، نه در استان قزوین و نه در بویین زهرا و نه در میراث فرهنگی کشور، محل شناخته شده ای نیست. به غیر از قبرستان دانسفهان، برج های دوگانه خرقان، منطقه تاریخی سگزآباد و کاروانسراهای این منطقه هم جزو دیدنی های بویین زهرا و استان قزوین به حساب می آیند.
دانسفهان

قبرستان دانسفهان

برچسب ها
شما هم رای بدهید

درباره نویسنده

بلاگ های مرتبط

5 قبرستان عجیبی که قبل از مرگ باید دید!

ندا مجیدی ، دوشنبه 6 اردیبهشت 1395

بیشتر ماها وقتی اسم قبرستان میاد یاد قبرها و کسائیکه برای سر زدن به قبور اقوام یا دوستانشون میرن میوفتیم، اما خوبه که بدونین تو دنیا

نظرت چیه
1 دیدگاه و 0 رای ثبت شده است .
مرتب سازی :
    • 27 خرداد 1396

    مردم دانسفهان انسانهای سخت کوش و متدینی هستند.