x

آیین های عید نوروز در شهرهای ایران | اینجا هزاران سال شادی نهفته است

شنبه 28 اسفند 1395 - فرهنگ ملل,فستیوال,گردشگری

رنگ های یک مداد رنگی را در کنار هم تماشا کرده ای؟ کودک که بودم، رنگ ها را به ترتیب در کنار هم می چیدم، همان ترتیبی که برروی جعبه اش می دیدم. رنگ ها را در کنار هم می خواستم تا به دنیای کوچکم نظم بدهم و از این کارم ذوق زده می شدم و خوشحال. بزرگتر که شدم کم کم اهمیت این ترتیب برایم کم شد، اما می خواستم همه آن ها مرتب باشند و نوک هایشان تیز باشد تا هر زمان که خواستم ازشان استفاده کنم، آماده باشند، اکنون اما فکر می کنم که چقدر برای این نظم و ترتیب دادن ها زمان گذاشتم؟ زمانی که می توانستم برای لذت بردن از نقاشی هایم استفاده کنم و رنگ وجود مداد رنگی ها را به صفحه بی روح کاغذ ببخشم و از جانشان به وجودش تزریق کنم. حالا دیگر بودنشان برایم مهم است، داشتنشان، اینکه به زندگیم، به نقاشی هایم رنگ دهند و روح را به کالبد هستی ام برگردانند. این ها را گفتم تا گفته باشم از کلیشه های همیشگی که شاید از شنیدنش خسته شده باشید، اینکه رنگ ها در کنار هم زیبایند، اینکه سفید هم زیباست اگر در جای خود استفاده شود، اینکه رنگ های ایران را بشناسیم و دفتر نقاشی اش را سیاه و سفید یا خاکستری رها نکنیم. این گربه ایرانی، رنگارنگش شادتر است و ورجه وورجه بیشتری می کند. خونی که در رگ های این گربه جاری است، رنگ های زیادی دارد، رنگ هایی که ایامی مثل عید نوروز را در ایران بدل می کند به رسمی پایدار و هزاران ساله.

عید

آیین های نوروزی شهرهای ایران، تنوع موسیقی و رنگ و زبان

آیین های عید نوروز از دیرباز در شهرهای مختلف ایران رواج داشته، هرچند گذر سالیان، کاشی دلش را کدر کرده اما هنوز هم می توان گرد و غبار را از آیینه چشمانش زدود و نیاکان خود را با جلوه بیشتری در این دالان هزارتوی تاریخ مشاهده کرد. قومیت، کلمه ای که تنها برای مشخص کردن آداب و رسوم، زبان و ظاهر چهره انسان ها باید به کار رود، در ایران بسیار زیاد است و همین ایران را تبدیل به مقصدی جذاب برای گردشگری برای همه دنیا، حتی خودمان. بی خبریمان از آیین های عید نوروز را نمی توانیم از خودمان پنهان کنیم. عید نوروزی که سرشار از شادی و زیباییست برای همگان. می خواهیم خودمان را از این فراموشی  بی خبری نجات دهیم و آیین های عید نوروز را برای یک بار هم شده با صفای دل و به دور از تعصب های قومیتی بنگریم و پی ببریم به رشته هایی که همه ما را در قالب انسان و ایرانی به یکدیگر پیوند می دهد که اگر از بالا بنگریم، هیچ مرزی وجود ندارد. می توانید در عید نوروز به این سرزمین ها سفر کنید و چشمتان را به جمال رسومشان بیارایید.

عید

آذربایجان

تکم چی: یکی از آیین های زیبای عید نوروز در مناطق غرب و شمال غربی ایران، تکم گردانی می باشد که البته به جز آذربایجان در اکثر شهرهای ترک زبان رواج دارد، به این صورت که فرد تکم گردان یک عروسک چوبی مخصوص به شکل بز نر، " تکم " را که با پارچه های قرمز و تکه های آیینه آراسته شده، تکان می دهد، شعرهای بداهه یا از پیش تعیین شده می خواند و به سمت مردم می رود. شوخی، خنده و کنایه های طنز اجتماعی در این مراسم زیاد است و مردم هم اگر خواستند، پولی به تکم گردان می پردازند.

عید

عید

کردستان

میر میرین: " که بیش از پنج روزی نیست حکم میر نوروزی ". پنج روز حکومت برای فردی که از میان مردم انتخاب می شود و حق هیچگونه لبخند زدنی ندارد. این آیین که از قدیم الایام در ایران اجرا می شده، درواقع به منظور صلح و صفا و آشتی در بین مردم یا حل کردن مشکل جوانان در هنگام عید انجام می شود. شخصی که به عنوان حاکم پنج روزه انتخاب شده، برای خود افراد درباری انتخاب می کند. وزیر دست راست، شخصی که فرمان های به حق و درست او را انجام می دهد، وزیر دست چپ، که فرمان های ناحق یا مضحک پادشاه را اجرا می کند، میرزا که فردی باهوش و نکته سنج است و گروه ساز و آواز و رقص و موسیقی. حاکم در این پنج روز معمولا افراد را با هم آشتی می دهد و جوان های عاشق را به وصال یکدیگر می رساند. در پایان پنج روز برای خاتمه دادن به پادشاهی شخص، مردم با ساز و آواز و شوخی و خنده تمام سعیشان را می کنند که پادشاه را بخندانند تا حکم حکومتش باطل شود.

عید

عید

گیلان

عُروس گوله: مردم گیلان نیز مانند جای جای ایران در عید نوروز مراسم خاصی دارند. عُروس گوله، آیینی باستانی در ایران است برای فراری دادن غول سیاه سرما و زمستان و استقبال از عروس بهار برای دیدن دوباره آفتاب و برکت بخشی به محصولات. فردی با صورت سیاه و هیبت ناجور که نماد زمستان است، دل در گروی عروس بهار، ناز خانم بسته و می خواهد او را از چنگ پیر بابو که باغبانی ساده دل و مهربان است برباید. پیربابو به جنگ با غول سیاه می رود اما وقتی زورش به او نمی رسد به مردم پناه می برد. مردم هم چون بهار را می خواهند و دوست ندارند که غول سیاه زمستان او را در چنگالش اسیر کند، بنابریان به پیربابو که در این میان حرکات مضحک و عجیبی هم انجام می دهد تا مردم را بخنداند، کمک می کنند. مراسم از ابتدا تا انتها با شعر و ساز و آواز و رقص همراه است و در آخر هم تبدیل به مراسم عروس بران می شود و مردم با شعرهای گیلکی، نازخاتون و پیربابو را به سمت خانه بخت روانه می کنند. در این میان، هدایایی مثل پول، تخم مرغ، شیرینی و برنج هم به پیربابو داده می شود. این مراسم بیشتر در استان گیلان و غرب استان مازندران برگزار می گردد.

عید

عید

مازندران

آیین مارمه (نوروزخوانی): عید نوروز تقریبا در همه جای ایران با مراسم نوروزخوانی همراه است، به این صورت که در روزهای قبل از عید و چند روز ابتدایی عید، شخصی مژده آمدن بهار را می دهد و ترانه هایی با همین مضمون به زبان محلی می خواند، اما در روستاهای مازندران، این آیین با توان و گستردگی بیشتری انجام می شود و به آیین مارمه معروف است. در این مراسم، نوروزخوانان به صورت گروهی و حداقل سه نفر به خواندن شعر و آواز می پردازند. یک نفر ساز محلی می زند، یک نفر شعر محلی می خواند و فرد سوم به کوله کش یا بارکش معروف است که لوازم اهدایی مردم را حمل می کند.

عید

عید

لرستان

کوسه سواری: جشنی که توسط لرهای ایران در عید نوروز انجام می شود. ننه پیره که مسئول سرمای سخت زمستان و مرگ و میر است، به همین خاطر باید تنبیه شود. مردی بدون ریش که نماد ننه پیره است و مردم در میدان شهر از او سواری می گیرند تا بگویند که زمستان دیگر کاری از دستش بر نمی آید، رفتنی است و بهار در راه است. گفتنی است که جشن خداحافظی از زمستان با عنوان سبزه قبا در چهارمحال و بختیاری، سیلاخور و حاشیه های خرم آباد اجرا می شود. در همدان نیز رسمی به نام کوسه گلین وجود دارد که شباهت های زیادی به این مراسم داشته و در اواخر زمستان انجام می شود.

عید

سیستان و بلوچستان

جشن بهارگاهی: ساز و آواز و موسیقی در خون سیستان و بلوچستان جریان دارد و در مناسبت های مختلف، توانایی و شکوهش را به رخ تماشاگران و شنوندگان می کشد. جشن بهارگاهی، فرصت مناسبی است برای نیکشهر سیستان و بلوچستان تا در روز پنجم فروردین، دوباره خودش را برای دل گردشگران، عزیز کند و با اجرای موسیقی سنتی، رقص دوچاپی و شیرینی ها و غذاهای محلی در عید نوروز از مهمانانش پذیرایی کند.

عید

عشایر خراسان شمالی

نوروز بیگی: فرصتی برای میر نوروزی شدن زنان در عید نوروز. وقتی که حکومت پنج روزه میر نوروزی تمام می شود، میربیگ از بین زنان تنومند، شجاع، قوی، جسور و تنومند ایل انتخاب می گردد، اما تفاوتی که با میر نوروزی دارد در این است که در مدت حکومتش تنها بر جاده های منطقه حکومت می کند و راه را بر رهگذرها جاده بسته درمورد رفتارش با خانواده می پرسد. رهگذر برای رهایی باید آواز و همچنین هنرهای رزمی و بزمی بلد باشد یا اینکه جریمه نقدی بپردازد. اگر هیچ کدام از این کارها را نتوانست انجام دهد، توسط زنان تنبیه می شود تا عبرتی باشد برای کسانی که اهل هنر و آواز نیستند. اعضای گروه میربیگ، هم از بین زنان تنومند و خشن و هم از بین دختران و زنان بی تجربه و جوان انتخاب می شوند و میربیگ، گروه ساز و آواز مخصوص خود را نیز دارد. این آیین کهن ایران در قدیم توسط کرمانج های شیروان اجرا می شد، اما اکنون تنها عشایر کوچ روی سرحدی آن را انجام می دهند.

عید

همرسانی کنید:

پست های مرتبط

تعداد نظرات کاربران
0
مرتب سازی بر اساس:
    تا کنون نظری ثبت نشده است.
گروهها
پربازدیدترین های ماه